ชาวประมงทั่วโลก (เครือข่าย WFFP) ส่งเสียงร้องปกป้องอธิปไตยอาหารให้ก้องโลก
“อธิปไตยทางอาหาร เป็นสิ่งที่ต้องทำร่วมกัน ไม่ใช่หน้าที่ใครคนใดคนหนึ่ง”
“ทำให้โลกรู้ ว่าเรากำลังถูกคุกคาม ทำลายพื้นที่ทำกิน ทำลายวิถีชีวิตของเรา “
” อธิปไตยทางอาหาร คือ อำนาจที่เราสามารถกำหนดชีวิตของตัวเอง ในการเข้าถึงทรัพยากร ปัจจัยการผลิต และอาหาร”
“อธิปไตยอาหารไม่ใช้สิ่งที่ใครจะแย่งยึดได้ คือสิทธิในการอยุู่รอด คือ อำนาจในการกำหนดชีวิตตัวเอง”
แต่สถานการณ์ที่เกิดขึ้นกับคนท้องถิ่น ชนเผ่าพื้นเมือง ชาวประมงทั่วโลกที่กำลังถูกคุกคามด้วยข้ออ้างเรื่องเศรษฐกิจสีเขียว เศรษฐกิจสีน้ำเงิน เปิดให้บริษัทเอกชนเข้าไปสัมปทานทำโครงการขนาดใหญ่ โดยอ้างว่าเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจ เช่น
-ปานามา การเปิดให้บริษัทข้ามชาติยึดเกาะที่ชนเผ่าพื้นเมืองอาศัยทำกินและอาศัยตามวิถีดั้งเดิม
-อาลาสกา กรณีการทำประมงเชิงอุตสาหกรรม ทำให้ปลาแซลมอลถูกคุกคามจนลดจำนวนลง กระทบต่อชาวประมงและความหลากหลายชีวภาพ
การทำเหมืองพื้นที่ต้นน้ำในอ่าวบิสโต หรือการที่รัฐเปิดให้บริษัททำเหมืองน้ำมัน กระทบต่อพื้นที่อาหารของชนเผ่าพื้นเมืองพยายามต่อสู้เพื่อปกป้องพื้นที่เพื่อรักษาแซลมอล และรักษาแห่งทรัพยากรที่สัมพันธ์กับวิถีชีวิตของชนเผ่าพื้นเมือง
-ประเทศยูกานดา อุตสาหกรรมประมงขยายอย่างรวดเร็วทำให้ปลาลดลงอย่างรวดเร็ว ทำให้ชาวประมงพื้นบ้านถูกคุกคาม นโยบายรัฐไม่ได้เน้นให้คนมีอาหารกิน แต่เน้นขาย เป็นแนวคิดยุคล่าอาณานิคม มีการปิดล้อมการเข้าถึงทรัพยากรของชนชนท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็นการทำประมง การทำเกษตร โดยการทำโครงการตามชายฝั่งและริมน้ำต่าง ๆ แย่งยึดที่ดินด้วยคำว่า “โครงการพัฒนา” แต่คือปิดกั้นการเข้าไปทำประมงของชุมชนท้องถิ่นที่ทำกินมาหลายชั่วอายุคน เช่น การกั้นทำเป็นเขตอนุรักษ์ เป็นการกีดกันชาวประมงให้เข้าถึงแหล่งอาหาร หรือการขุดเจาะน้ำมันใกล้ทะเลสาบโดยบรรษัทขนาดใหญ่จากจีนและฝรั่งเศส และขับไล่ชุมชนท้องถิ่นออกจากพื้นที่เพื่อปรับเปลี่ยนพื้นที่เพื่อขุดเจาะน้ำม้น เพื่อสร้างกำไรให้ตนเอง โดยไม่สนใจผลกระทบต่อชุมชนท้องถิ่น พอรัฐมีนโยบายส่งออกก็ส่งเสริมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำในทะเลสาบ และขยายตัวอย่างมาก (aqualculture boom) ก็เบียดขับชาวประมงพื้นบ้านออกจากพื้นที่ที่เคยทำประมง หากเข้าไปจะถูกจับและถูกข่มขู่ โครงการเพาะเลี้ยงสัตวน้ำ ได้รับสนับสนุนจาก FAO ,GIZ และธนาคารพาณิชย์ ผลกระทบ คือ มลพิษทางน้ำในทะเลสาบวิคตอเลีย ทำให้ปลาในน้ำตาย มีสารเคมีในน้ำมหาศาล ทำให้เกิดคำถามว่ารัฐบาลกำลังทำอะไรอยู่ ชุมชนพื้นเมืองมีการดูแลและทำเขตอนุรักษ์มาหลายชั่วอายุคน เพราะเป็นพื้นที่ทำกิน แต่รัฐกลับมาทำพื้นที่เขตอนุรักษ์แบบใหม่โดยการทำขยายพันธ์ุปลา โดยกีดกันชุมชนท้องถิ่นไม่เข้าไปทำประมง จึงจำเป็นต้องป้องสิทธิมนุษยชนของชาวประมงตามจารีตประเพณี
-กาซ่า ถูกอำนาจภายออกมากำหนดการเข้าถึงทรัพยากร พื้นที่ชายฝั่งของชาวประมงเหลือเพียง 30 เมตร หากออกนอกเขตอาจต้องสูญเสียชีวิต อาณาเขตทะเลถูกกำหนดโดยคนอื่น ทรัพยากรปลาที่เคยมั่งคั่งก็ลดลงไป เราได้นำเสนอให้คนทั่วโลกได้รับรู้สถานการณ์การคุกคามชาวประมงโดยการทหาร ชาวประมงพื้นบ้านกาซา เป็นผู้ปกป้องชายฝั่ง และใช้เครื่องมือประมงที่ดูแลทรัพยากรธรรมชาติไปพร้อมกัน แม้จะดูแลอย่างไร กฏหมายนโยบาย ก็ควบคุม และลดทอนสิ่งแวดล้อม การปกป้องสิทธิชาวประมงคือปกป้องอธิปไตยอาหาร เป็นสิ่งเปราะบางไม่มีกฏหมายหรือนโยบายปกป้องได้ เราต้องส่งเสียงว่า อธิปไตยอาหารไม่ใช้สิ่งที่ใครจะแย่งยึดได้ คือสิทธิในการอยุู่รอด คือ อำนาจในการกำหนดชีวิต ที่เราสามารถโต้คลื่นออกไปทำประมงได้ เรามีเพื่อนทั่วโลก เพื่อเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน การต่อสู้ให้รัฐบาลมีความรับผิดรับชอบ เราจำเป็นต้องส่งเสียงให้ดังขึ้น เพื่อต่อสู้รักษาอิสระภาพของเราและทุกคนบนโลกใบนี้
-อินโดนีเซีย สตรีประมงอินโดนีเซีย ได้รับผลกระทบจากโครงการขนาดใหญ่ โครงการเศรษฐกิจสีน้ำเงิน หลายชุมชนถูกขับไล่ ถูกแย่งยึดที่ดิน จากนโยบายของรัฐ เป็นผลกระทบจากชนชั้นนำ ที่ไม่ได้สนใจผลกระทบชุมชนดั้งเดิม นักสิทธิมนุษยชนถูกดำเนินคดี ทั้งที่กฏหมายควรปกป้องสิทธิของพวกเรา คนละเมิดกฏหมายคือคนที่ออกกฏหมาย ชุมชนชายฝั่งลุกขึ้นมาต่อสู้ แม้ไม่ชนะแต่ก็ต่อสู่ต่อไป เพื่อพยายามเปลี่ยนกฏเกณฑ์ให้ดีขึ้น รวมตัวกัน พัฒนาศักยภาพชุมชนให้เข้าใจและรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศและปกป้องอธิปไตยทางอาหารของเรา
สรุป
-ในการรับมือเราจำเป็นต้องทำให้เสียงเราดังขึ้น เช่น การนำเสนอต่อผู้รายงานพิเศษสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ และทำให้ผู้คนรับรู้สถานการณ์และหาทางออกร่วมกัน
สิทธิสตรีประมงพื้นบ้าน กำลังถูกทำให้สูญเสียชีวิตดั้งเดิม ซึ่งเป็นการคุกคามสิทธิ รัฐและ UN ไมไ่ด้ปกป้องสิทธิประมงพื้นบ้านและสตรีประมง แต่ถูกทำให้สูญเสียที่ดิน วิถีชีวิต ไม่สามารถเข้าถึงสิทธิในการมีชีวิตที่ดี และคุกคามผู้ที่พยายามปกป้องสิทธิด้วย โดยการจับกุม ทำร้าย ดำเนินดดี คือการละเมิดสิทธิการมีชีวิตที่ดี
ที่มา : webinar : Determining Fisher Peoples Sovereignty: Reclaiming Panama for Indigenous Fishers & Our Victories for Customary Governance 12 december 2025
